Genoteerd
Noticias
Clara Sánchez, Premio Planeta 2013
29/10/2013
De Spaanse schrijfster Clara Sánchez sleepte met haar roman El cielo ha vuelto de 62ste editie van de Premio Planeta in de wacht. Deze onderscheiding is goed voor maar liefst 601.000 euro. Cineaste en ex-minister van Cultuur Ángeles González-Sinde werd finaliste met El buen hijo. Het is de derde keer in de geschiedenis van deze literaire prijs dat zowel de winnares als de finaliste vrouwen zijn.
De winnende roman, El cielo ha vuelto, gaat over een succesvol catwalkmodel dat tijdens een vliegtuigreis van een waarzegster verneemt dat iemand erop uit is om haar te vermoorden. Door dit gegeven zal het hoofdpersonage anders tegen het leven gaan aankijken en een belangrijke persoonlijke ontwikkeling doormaken. Inspiratie voor dit verhaal vond de schrijfster in een foto uit een modeblad bij de kapper, waar ze in het typische beeld van het verleidelijke model een blik van angst meende te herkennen, “y ahí arrancó la historia de una joven que ‘lo tiene todo, pero en la que se instala la duda y la desconfianza […] que se ha generalizado en toda la sociedad, por lo que quería indagar si ella nos lleva a la crueldad o a la lucidez.”
El cielo ha vuelto verschijnt begin november.
Sánchez kan inmiddels terugblikken op een literaire carrière van 25 jaar en een tiental romans. Een rode draad door haar oeuvre is de uitgesproken aandacht die ze besteedt aan de introspectie en de emoties van haar personages. In 2000 ontving ze reeds de Premio Alfaguara de Novela voor Últimas noticias en in 2010 de Premio Nadal voor Lo que esconde tu nombre, de roman die haar commerciële doorbraak betekende.
Een grote verrassing tijdens het gala van de Premio Planeta 2013 was de finalisteplaats van Ángeles González-Sinde, die minister van Cultuur was van 2009 tot 2011. Haar bekroonde debuut El buen hijo is een levendige komedie omtrent een timide, 36-jarige man die onder de knoet leeft van zijn tirannieke moeder, totdat de komst van een Roemeens dienstmeisje alles verandert.
Eduardo Mendoza komt naar Vooruit
25/10/2013
Eduardo Mendoza is zonder twijfel een van de grootste hedendaagse Spaanse auteurs. Zijn oeuvre kenmerkt zich door een unieke, eenvoudige en directe vertelstijl, die toch ook graag gebruik maakt van geleerde woorden, archaïsmen en volks taalgebruik.
Op vrijdag 8 november komt Mendoza naar de Gentse Vooruit. Lode Delputte, journalist bij De Morgen, zal hem interviewen omtrent zijn oeuvre.
Mendoza’s romans situeren zich grotendeels in zijn geboortestad Barcelona, waarbij hij de beschrijving van de stad in de tijd voorafgaand aan de Spaanse Burgeroorlog afwisselt met hedendaagse vertellingen. Naast romans schreef Mendoza ook essays en verhalenbundels.
Eduardo Mendoza (Barcelona) wordt in 1943 geboren als zoon van een openbare aanklager en een huisvrouw. Hij voltooit zijn studies Rechten in 1965, waarna hij door Europa reist. Een jaar later bekomt hij een beurs om in Londen sociologie te gaan studeren. Na zijn terugkeer naar Spanje in 1967 werkt hij als jurist bij de Banco Condal. In 1973 verhuist hij naar New York om te werken als vertaler voor de VN.
In 1975 publiceert Mendoza zijn eerste roman, La verdad sobre el caso Savolta. De oorspronkelijke titel luidde Los soldados de Cataluña, maar door problemen met de Franquistische censuur zag Mendoza zich genoodzaakt om de titel te veranderen.
Dit eerste werk, waarin verschillende registers en vertelstijlen vernuftig met elkaar verweven worden, bezorgt de schrijver meteen een stevige reputatie. La verdad sobre el caso Savolta schetst een panorama van de vakbondsconflicten in Catalonië aan het begin van de 20ste eeuw, met veel aandacht voor de sociale, culturele en economische dimensie van deze periode. Door velen wordt deze roman als de eerste echte roman van de Spaanse Transitie richting democratie beschouwd. Een paar maand na de verschijning overlijdt Franco, een jaar later wordt de roman bekroond met de Premio de la Crítica.
In 1979 verschijnt El misterio de la cripta embrujada, een bijwijlen hilarische parodie die elementen van het thrillergenre en de gothic novel combineert. Het is het eerste deel van wat zal uitgroeien tot een tetralogie rond het bijzondere personage van een anonieme detective, die aanvankelijk in een gekkengesticht zit opgesloten en later aan de slag gaat als kapper in Barcelona. De volgende delen rond dit personage zijn El laberinto de las aceitunas (1982), La aventura del tocador de señoras (2001) en het recente El enredo de la bolsa y la vida (2012).
In 1983 keert Mendoza terug naar Barcelona. Drie jaar later publiceert hij La ciudad de los prodigios, dat een portret schetst van Barcelona tussen de wereldtentoonstellingen van 1888 en 1929. La ciudad de los prodigios wordt als Mendoza’s magnum opus beschouwd. In 1999 wordt het boek verfilmd door Mario Camus met Emma Suárez en Olivier Martínez in de hoofdrol.
In 1989 verschijnt La isla inaudita, waarbij Mendoza ditmaal zijn vertelling niet in Barcelona maar in Venetië situeert.
Een jaar later begint Mendoza met het publiceren van een verhaal in afleveringen voor de Spaanse krant El País, rond een buitenaards wezen dat in Barcelona landt aan de vooravond van de Olympische Spelen in 1992. Uiteindelijk worden deze afleveringen gebundeld en gepubliceerd door Seix Barral onder de titel Sin noticias de Gurb. Diezelfde formule wordt herhaald in 2002 met El último trayecto de Horacio Dos, een satirische fabel over een ruimtereis, geschreven in dagboekvorm. In de tussenliggende tien jaar publiceert Mendoza nog drie romans: El año del diluvio (1992), Una comedia ligera (1996) en het reeds eerder genoemde La aventura del tocador de señoras (2001).
In 2006 publiceert uitgeverij Seix Barral Mauricio o las elecciones primarias, een liefdesverhaal in Barcelona tegen de achtergrond van de post-Transitie periode in Spanje (de Transitie van het Francoregime naar een democratie voltrok zich van 1975 tot 1981), tussen de verkiezingen van 1984 en de aanwijzing van Barcelona als inrichter van de Olympische Spelen in 1992. Deze roman wordt bekroond met de zesde Premio de Novela Fundación Lara.
Twee jaar later verschijnt El asombroso viaje de Pomponio Flato, een knotsgekke parodie op de briefroman, rond de avonturen van de Romeinse filosoof Pomponio Flato die in Nazareth door het kindeke Jezus wordt aangesproken om Jozef van de doodstraf te redden. Met gebruik van elementen uit de detectiveroman en de roman noir, vertelt Mendoza gebeurtenissen uit het leven van Jezus, weliswaar zonder enig historisch fundament, met een dikke knipoog naar historische thrillers als De Da Vinci code van Dan Brown.
Op 16 oktober 2010 wint Mendoza onder het pseudoniem Ricardo Medina de 59ste Premio Planeta voor zijn roman Riña de gatos. In dit verhaal belandt de keurige Engelse kunsthistoricus Anthony Whitelands in Madrid aan de vooravond van de Spaanse Burgeroorlog. Hij wordt door de hertog van Igualada gevraagd om diens kunstcollectie te taxeren, maar belandt voor hij het goed en wel beseft in een kluwen van politieke intriges.
Riña de gatos geeft nogmaals een staaltje van Mendoza’s briljante stijl: een mengeling van schijnbare eenvoud en poëtische verfijning, gecombineerd met zijn liefde voor parodie.
Mendoza’s recentste roman is de satire El enredo de la bolsa y la vida (2012), het vierde deel van de hoger genoemde reeks rond de anonieme detective in Barcelona.
Zie ook http://vooruit.be/nl/show/detail/7035/Eduardo_Mendoza.
María Dueñas – De wereld vergeten
22/10/2013
Op 26 september 2012 berichtten we op deze blog over de nieuwe roman van de schrijfster María Dueñas: Misión olvido. Deze maand verscheen nu ook de Nederlandse vertaling, De wereld vergeten.
Blanca Perea, docent taalkunde aan een universiteit in Madrid, is een vrouw van midden veertig. Ze is getrouwd, de kinderen zijn het huis uit en wanneer haar man haar verlaat voor een jongere vrouw, verliest ze alle grond onder de voeten. Om tot zichzelf te komen vertrekt ze naar Californië. Hier werkt ze mee aan een tijdelijk project: het ordenen van de nalatenschap van professor Andrés Fontana. Deze man heeft een groot deel van zijn leven onderzoek verricht naar het bestaan van een vergeten missiepost langs de Camino Real, de historische route die de Spaanse missieposten in Californië omstreeks 1600 met elkaar verbond. Ongewild wordt Blanca het middelpunt van een controverse tussen Luis Zárate, het sectiehoofd van haar afdeling, en Daniel Carter, een oud-student van Fontana. Niet alleen in hun academische loopbaan zijn deze twee koppige mannen lijnrecht tegenover elkaar komen te staan, ook hun belangstelling voor Blanca leidt tot onverwachte verwikkelingen. In al deze strubbelingen wordt de strijd die Andrés Fontana moest leveren om zijn gelijk over de vergeten missiepost te bewijzen, meer en meer een spiegel voor de strijd die Blanca zelf moet voeren om met haar eigen verleden in het reine te komen. En met haar oude en nieuwe gevoelens.
Twee jaar na het overdonderende succes van El tiempo entre costuras (vertaald als Het geluid van de nacht), verscheen deze tweede roman van schrijfster en docente Engelse taal- en letterkunde María Dueñas (1949, Puertollano).
“De wereld vergeten lezen is een intense ervaring.” (El País)
- Misión olvido, María Dueñas
- Temas de hoy, tapa dura, €26,50
- De wereld vergeten, María Dueñas
- Vertaald door Henk van den Heuvel en Evert Janssen
- Wereldbibliotheek, € 19,90
Ricardo Piglia – Doelwit in de nacht
16/10/2013
De elegante avonturier en gokker Tony Durán meent de hoofdprijs te hebben gewonnen wanneer hij in een dorpje van de provincie Buenso Aires de tweelingzusjes Ada en Sofia Belladona ontmoet. Hun ménage à trois schokt het dorp en houdt de gemoederen maandenlang bezig. Hij verschijnt voortdurend met een van hen in het restaurant van het Plaza Hotel, maar niemand weet ooit welke van de twee het is, omdat de tweelingzusjes zo op elkaar lijken dat zelfs hun handschrift identiek is. En dan wordt Tony dood aangetroffen…
De gepensioneerde commissaris Croce moet de zaak oplossen en krijgt daarbij van de kant van de wet minstens zoveel tegenwerking als van de bewoners van het dorp en de familie van de zusters Belladona. Er duikt zelfs een journalist uit Buenos Aires op om verslag te doen van de moord.
Blanco nocturno is een psychologische thriller waarin de gekte van de commissaris essentieel is voor de mysteries die hij moet oplossen. Een intense, tragische familiegeschiedenis en een diepgravende reflectie op macht en recht.
“Bij elk nieuw boek van Piglia vraag ik me niet meer af of hij de Premio Cervantes verdient, maar wanneer hij deze erkenning krijgt.”, schreef La Vanguardia.
De Argentijn Ricardo Piglia (1941), die Latijns-Amerikaanse literatuur doceert in Princeton University en in zijn land een van de belangrijkste hedendaagse auteurs is, neemt het genre van de detectiveroman op de korrel in 'Doelwit in de nacht'. Een van de personages uit zijn roma noemt dit nieuwe detectivegenre “paranoiafictie”: iedereen is verdacht. Piglia won met deze roman in 2010 de Premio de la Crítica de Narrativa Castellana en in 2011 de Premio Internacional de Novela Rómulo Gallegos.
- Blanco nocturno, Ricardo Piglia
- Anagrama, €25,50
- Doelwit in de nacht, Ricardo Piglia
- Vertaald door Peteri Harriët
- Signatuur, €19,95
Julia Navarro – Dispara, yo ya estoy muerto
12/10/2013
Julia Navarro (Madrid, 1953), auteur van de bestsellers La hermandad de la Sábana Santa (2004) en Dime quién soy (2010), schreef met haar nieuwste roman Dispara, yo ya estoy muerto het verhaal van twee families, over verschillende generaties heen. De twee spilfiguren zijn de joodse Rus Samuel Zucker, die emigreert naar Palestina, en de Palestijn Ahmed Ziad, met wie Samuel een lange vriendschap onderhoudt.
Het wel en wee van beide families wordt verteld tegen de achtergrond van grote historische gebeurtenissen, gaande van eind 19de eeuw tot 1948: de pogroms, WO I, de Russische revolutie, het nazisme, WO II, de verdeling van Palestina, het ontstaan van de staat Israël en de eerste oorlog met de Arabieren. Naast de fictieve romanfiguren passeren ook historische personages als Bakunin, Theodor Herzl, Ben Gurion, Lawrence of Arabia, Ibn Saud en Mengele de revue.
De familie Zucker wordt eind 19de eeuw omwille van haar joodse origine uit Rusland verdreven. Aangekomen in het Heilige Land, besluiten de Zuckers om grond te kopen van de familie Ziad. Tussen Samuel Zucker en Ahmed Ziad ontstaat vervolgens een innige vriendschap, die meerdere generaties en vele lotgevallen zal trotseren.
Navarro benadrukt dat in haar romans de personages belangrijker zijn dan de historische gebeurtenissen: “la historia es simplemente el telón de fondo”. De schrijfster beschouwt haar personages als menselijke archetypen: “los personajes priman por encima de cualquier otra consideración, una novela de arquetipos humanos, en la que las grandes pasiones que anidan en el ser humano van aflorando en distintos personajes a lo largo de la historia.”
In deze roman wilde Navarro bovenal beschrijven hoe mensen met een zekere last (“unas cuantas piedras en la mochila”, zoals religie, familie, economische omstandigheden, …) ter wereld komen, maar toch in staat zijn om hun eigen bestaan in handen te nemen en dingen te veranderen.
- Dispara, yo ya estoy muerto, Julia Navarro
- Plaza& Janés, €19,95
Mario Vargas Llosa keert terug naar zijn roots met “El héroe discreto”
27/09/2013
Na El sueño del celta, de historische roman van Mario Vargas Llosa (Arequipa, 1936) uit 2010 – tevens het jaar waarin de auteur de Nobelprijs voor de Literatuur in ontvangst mocht nemen – verscheen afgelopen maand Llosa’s nieuwste roman, El héroe discreto.
In zijn nieuwste creatie keert Llosa terug naar Peru, door het verhaal te situeren in Lima en Piura, de steden waar hij opgroeide. Ook eerdere grote romans van zijn hand, zoals La ciudad y los perros (1963) en La casa verde (1966), speelden zich af in deze steden.
Naast deze vertrouwde locaties herneemt Llosa in dit verhaal ook twee personages uit eerdere romans, namelijk sergeant Lituma uit Lituma en los Andes (1993) en don Rigoberto uit Los cuadernos de don Rigoberto (1997).
El héroe discreto vertelt het verhaal van twee mannen, Felícito Yanaqué en Ismael Carrera, die beiden vechten tegen tegen hun lotstbestemming, gehoor gevend aan hun gevoel en hun idealen. Felícito, eigenaar van een transportfirmain Piura, ontvangt een dreigbrief van een mafia-organisatie die geld vraagt in ruil voor bescherming. Felícito weigert pertinent, waarna zijn leven een hel wordt: zijn kantoor wordt in brand gestoken en zijn geliefde wordt gekidnapt. Terzelfdertijd smeedt Ismael Carrera, een succesvol zakenman in Lima, een plan om zich te wreken op zijn twee leeglopers van zonen die hem probeerden te vermoorden.
Het resultaat is een melodrama met veel humor, gesitueerd in een hedendaags, krachtig en paradoxaal Peru, waar Piura en Lima niet zomaar fysieke ruimten zijn, dan wel koninkrijken van de verbeelding, bevolkt door boeiende personages. Een vrij nieuw element in het literaire universum van Llosa bij deze roman is het feit dat hier niet zozeer de vaderfiguren hard zijn, maar wel de zonen.
Llosa zelf is tegenwoordig vrij opgetogen over de huidige situatie van Peru en andere Latijns-Amerikaanse landen, wegens een opener houding van de economie en de vele investeringen in het privé-bedrijf, die de middenklasse sterk ten goede zijn gekomen.
Naast het dagelijkse leven, geld, durf om te investeren en familiebanden, is een ander belangrijk thema van El héroe discreto de deugdzaamheid, “la decencia”: “La gente decente es la reserva moral para el futuro de un país y cuando un país pierde esa reserva moral entra en bancarrota aunque las cifras económicas digan que progresa. Lo que hace que verdaderamente progrese una sociedad son los héroes anónimos”. Zo zijn ook de beide protagonisten van Llosa’s nieuwste roman bescheiden helden en rebellen, die hun stempel durven te drukken op de loop der gebeurtenissen.
- El héroe discreto, Mario Vargas Llosa
- Alfaguara, €22,50
Antonio Iturbe – De bibliothecaresse van Auschwitz
25/09/2013
Te midden van de horror en ellende van Auschwitz is pal onder de ogen van de nazi's in het geheim een schooltje opgezet. Op een plek waar boeken streng verboden zijn, verbergt de veertienjarige Dita onder haar jurk de kleinste en meest clandestiene bibliotheek die ooit heeft bestaan. De acht boeken worden door haar en de andere kampgenoten gekoesterd als schatten. Dita toont ons een prachtige les in moed: ze geeft niet op en verliest nooit de wil om te leven of om te lezen. Zelfs op die verschrikkelijke plek geldt voor haar dat verhalen je kunnen meevoeren naar een andere wereld. De bibliothecaresse van Auschwitz is een ontroerend verhaal over overleven in de verschrikkelijkste omstandigheden. Over hoe verhalen mensen kunnen helpen en de moed van een jong meisje om ze te bewaken.
Schrijver en journalist Antonio Iturbe (Barcelona, 1967) is een van de belangrijkste medewerkers van het bekende literaire tijdschrift Qué leer. Hij schrijft zowel literatuur voor volwassenen als jeugdboeken.
- La bibliotecaria de Auschwitz, Antonio G. Iturbe
- Booket, €12
- De bibliothecaresse van Auschwitz, Antonio G. Iturbe
- Vertaald door Joke Mayer
- Meulenhoff, €15
Colombiaanse auteur en dichter Álvaro Mutis overleden op 90-jarige leeftijd
24/09/2013
In México DF is op 22 september 2013 de Colombiaanse auteur en dichter Álvaro Mutis overleden. Hij was een van de meest relevante stemmen onder de hedendaagse Spaanstalige schrijvers.
Álvaro Mutis werd geboren op 25 augustus 1923 in Bogota. Vanaf zijn twee tot negen jaar verbleef hij in Brussel, waar zijn vader als diplomaat werkte. Terug in Colombia studeerde hij aan de Universidad del Rosario in de Colombiaanse hoofdstad.
Hij begon te werken als journalist en omroeper bij Radio Nuevo Mundo en werkte voor de public relations van een oliemultinational. In die periode publiceerde hij zijn eerste gedichten in het dagblad El espectador.
In 1956 vestigde Mutis zich in Mexico, waar hij zijn literaire activiteiten combineerde met opdrachten in de reclamewereld en werk als agent voor twee filmbedrijven.
Meerdere romans van Mutis werden verfilmd en hij mocht talrijke prijzen in ontvangst nemen, zoals de Premio Príncipe de Asturias in 1997, de Premio Reina Sofía de Poesía Iberoamericana in 1997 en, last but not least, de Premio Cervantes in 2001.
In de loop van zijn carrière publiceerde Mutis zowel essays als gedichten en romans, met als bekende titels La mansión de Araucaíma, Ilona llega con la lluvia en La muerte del estratega.
Mutis’ bekendste literaire creatie was het onvergetelijke, mythische en universele personage Maqroll el Gaviero. Deze zeeman legde aan de lezer zijn diepste zieleroerselen bloot in maar liefst zeven romans (La nieve del almirante, Ilona llega con la lluvia, Un bel morir, La última escala del tramp steamer, Abdul Bashur, soñador de navíos y Tríptico de mar y tierra.)
De tú a tú – Español para clases privadas
23/09/2013
De tú a tú is een handboek Spaans dat speciaal werd ontworpen voor individuele privé-lessen of lessen met zeer kleine groepen (2 à 3 cursisten). Het materiaal is uitgewerkt voor studenten die reeds een basiskennis Spaans hebben (niveau A2) en graag een niveau B1 willen verwerven. Centraal staat de ontwikkeling van communicatieve vaardigheden, zowel in een persoonlijke als in een professionele context. Door deze focus op communicatie ontstaat er een zeer actieve wisselwerking tussen cursist en docent.
Het boek kan door de docent flexibel gebruikt worden: de 7 hoofdstukken hoeven niet in de aanwezige volgorde te worden doorgenomen. Samen met de grote verscheidenheid aan lesinhouden zorgt deze flexibele structuur ervoor dat het boek De tú a tú uitermate geschikt is om de cursus af te stemmen op de persoonlijke noden van de cursist.
De 7 hoofdstukken behandelen telkens specifieke communicatieve functies zoals telefoonverkeer, e-mailverkeer, persoonlijke relaties, geld en werk, vergaderingen, vrije tijd en reizen.
Elk hoofdstuk bestaat zelf nog eens uit een aantal subthema’s (bijv. in het hoofdstuk over telefoneren: hoe een gesprek beginnen en eindigen, hoe binnenkomende oproepen verwerken, hoe een afspraak maken voor een vergadering, …) die door elkaar en los van elkaar kunnen worden behandeld.
De thema’s bieden een grote verscheidenheid aan authentiek, contextueel taalgebruik met veel tekst- en luistermateriaal en aandacht voor taalvarianten binnen de Spaanstalige wereld.
Naast 7 praktijkgerichte hoofdstukken, is er nog een achtste overkoepelende hoofdstuk “Gramática”, met aandacht voor typische grammaticale thema’s als het gebruik van de tijden en wijzen. Aanvullend is er ook nog een hoofdstuk “Rincón de comprensión lectora” met leesteksten over uiteenlopende actuele en culturele onderwerpen.
Joep à Campo - Tango, lied van Buenos Aires
28/08/2013
Tango, lied van Buenos Aires is een mooie, gebonden en geïllustreerde uitgave met ruim honderdzestig teksten van tango’s. De oorspronkelijke Spaanse teksten en de Nederlandse vertaling staan overzichtelijk naast elkaar. Zij geven een boeiend beeld van Buenos Aires in de belevingswereld van tekstdichters en publiek.
De tango's zijn gegroepeerd in negen thema's: de stad en zijn zelfkant; man en vrouw; liefde en liefdesverdriet, sociale moraal en bevolkingsgroepen, en natuurlijk de emotionele betekenis van de tango zelf.
Een uitgebreide inleiding beschrijft de cultuurhistorische ontwikkeling van het fenomeen tango. Aantekeningen geven toelichting over vermelde personen, plaatsen en achtergronden.
Tango is het lied van Buenos Aires, dat wereldwijd weerklank heeft gevonden. Tango is muziek, dans en liedtekst. Muziek en dans zijn wereldwijd toegankelijk en aansprekend. Liedteksten zijn taalgebonden. De vertaling ontsluit een cultuur en een gevoelswereld die tijd- en plaatsgebonden was, maar nog universeel herkenbaar is.
De auteur, Joep à Campo, publiceerde over de geschiedenis van de tango wetenschappelijke artikelen, onder meer in de tijdschriften Studies in Latin American Popular Culture en International Journal of Maritime History. Als tanguero publiceerde hij over de de taal van de tango en de tijd van de tango in La Cadena, tijdschrift voor Argentijnse tango.
- Tango. Lied van Buenos Aires, Joep à Campo
- ArtScape, €29,80