Genoteerd
Noticias
De Premio Alfaguara 2012 bekroont roman over zwarte bladzijde uit Argentijnse geschiedenis
27/03/2012
Argentinië, 1976. Een militaire coup werpt de regering van María Estela Martínez de Perón omver en vestigt een schrikbewind dat standhoudt tot 1983. De terroristische “Junta Militar” regeert het land met ijzeren hand en is verantwoordelijk voor duizenden moorden en verdwijningen. Wanneer de democratie in 1983 terugkeert, wordt het voorbije leed grotendeels in de doofpot gestopt. De dictatuur en zijn verschrikkingen lieten bij de Argentijnse bevolking echter een diep litteken achter.
De leidraad in Una misma noche, de bekroonde roman van de Argentijnse schrijver en zanger Leopoldo Brizuela, is het relaas van Leonardo Diego Bazán. Deze veertiger zag in 1976 als kind hoe het huis van zijn buren werd overvallen door de ordetroepen. Drie decennia later herinnert een gelijkaardig voorval in datzelfde huis hem aan de verleden gebeurtenissen en de rol die zijn vader hierin speelde. Naar aanleiding van dit gegeven schetst Brizuela in zijn roman een beeld van een van de donkerste periodes uit de Latijns-Amerikaanse geschiedenis, die niet alleen in sociaal, politiek en pyschologisch opzicht maar ook in het dagdagelijkse leven diepe sporen naliet.
Tussen de gebeurtenissen in de roman en Brizuela’s eigen ervaringen loopt een opvallende parallel. De 12-jarige Brizuela was op een winteravond in 1976 piano aan het spelen toen een paar vechtersbazen van de militaire dictatuur zijn huis binnenvielen. Wat verderop werd uit een ander huis in de buurt een vrouw ontvoerd. Dertig jaar later overvallen politie-agenten datzelfde huis. Iedereen zweeg en verwerkte het op zijn manier. Leopoldo Brizuela zelf durfde nooit over die avond in 1976 te vertellen, tot hij aan Una misma noche begon te schrijven. De auteur beleefde het schrijven van Una misma noche dan ook als een vorm van literair exorcisme. In deze roman durft hij de verantwoordelijkheid van de burgers zelf tegenover de wandaden van het regime in vraag te stellen. Waar ligt de lijn tussen beul en slachtoffer?
De Premio Alfaguara vierde dit jaar feestelijk zijn 15de verjaardag. De prijs richtte zich vanaf het begin in 1998 tot de volledige Spaanstalige wereld en werd zo een van de meest internationale Spaanse literaire onderscheidingen.
De jury dit jaar, voorgezeten door Rosa Montero, prees Una misma noche als “un thriller existencial”, met een “estilo admirablemente contenido, que con economía expresiva consigue crear un texto perturbador e hipnótico.”
We kijken alvast uit naar de verschijning van deze roman...
Fernando Savater wint de Premio Primavera de Novela 2012 met een roman vol humor en satire
23/03/2012
Shake met een cocktailmixer de Decamerone, de Guide Michelin en de Canterbury Tales door elkaar en je bekomt Los invitados de la princesa van Fernando Savater, zo schrijft El País.
De beroemde filosoof, essayist en schrijver Savater sleepte met deze frisse roman de Premio Primavera de Novela 2012 in de wacht, uitgevaardigd door uitgeverij Espasa Calpe.
Los invitados de la princesa is een aaneenrijging van verhalen in de stijl van Bocaccio en Chaucer, al heeft de auteur ook duidelijk elementen ontleend aan de fantasy literatuur van Jean Ray en H.P. Lovecraft.
De prinses uit de titel is de presidente van een afgelegen Latijns-Amerikaans eiland, Santa Clara, vermaard omwille van zijn gastronomie. Om de reputatie van haar eiland te verrijken, organiseert de prinses een cultureel congres, “El festín de la cultura”.
Xabi Mendia, cultureel journalist bij El mundo vasco, is een van de genodigden. Wanneer zijn vliegtuig landt, wordt door een vulkaanuitbarsting het luchtruim afgesloten. Een vage dreiging vanwege de terreurgroep IRENE zorgt bovendien voor de afkondiging van extreme veiligheidsmaatregelen. Hierdoor zitten de deelnemers van het congres een week geïsoleerd bij elkaar.
Door de ogen van de jonge Xabi, die door Savater zelf als een nieuwsgierige Kuifje-figuur wordt getypeerd (“es un Tintín donostiarra”), leren we in de loop van die week de verschillende personages kennen. Uiteenlopende kwesties zoals cultuurbeleid, paardenraces, gastronomie en lectuur passeren de revue, vaak op vrij burleske wijze. Het boek is met zijn vele knipogen en literaire allusies dan ook een hommage van Savater aan de boeken die hij zelf met veel plezier heeft gelezen.
Doorheen de verhalen weeft Savater bovendien een intelligente en fijnzinnige kritiek op het wereldje van academici en universitairen, evenwel zonder directe kritiek. Savater wil met deze roman namelijk op de eerste plaats zijn lezers vermaken met aangename lectuur, rijk aan humor, en een ironische kijk op de hedendaagse sociale omgangsvormen.
Superhit van Albert Espinosa vertaald
16/03/2012
Espinosa (Barcelona, °1976) is scenarioschrijver, regisseur en auteur van inmiddels drie zeer succesvolle romans. Hij is in Spanje uitgegroeid tot een literaire ster – van zijn laatste twee romans zijn reeds meer dan een half miljoen exemplaren verkocht en zijn boeken worden in meer dan 20 landen vertaald.
Albert Espinosa’s Si tú me dices ven, lo dejo todo ... pero dime ven was dé Spaanse literaire hit van 2011. In deze roman helpt hoofdpersonage Dani een wanhopige vader bij de zoektocht naar zijn vermiste zoontje. Deze zaak brengt Dani naar het Italiaanse eiland Capri, een plek waar veel herinneringen aan zijn kindertijd naar boven komen. De confrontatie met het verleden dwingt Dani na te denken over zijn leven, zijn relatie en vooral over wat werkelijk belangrijk is.
Si tú me dices ven, lo dejo todo ... pero dime ven is een prachtige en gevoelige roman over liefde en vriendschap, zowel filosofisch als intens, vol humor en poëzie. Kwaliteitskrant La Vanguardia dichtte Espinosa dan ook de gave toe om onmiddellijk sympathie op te wekken, lezers in een positieve stemming te brengen en hen te verzoenen met de wereld en met zichzelf …
Bij uitgeverij Prometheus verscheen deze maand de vertaling Als je me vraagt om te komen, laat ik alles achter … maar vraag het me. De Nederlandse én Spaanse versie liggen bij ons in de winkel! De Spaanstalige versie bevat trouwens als gratis extraatje een geïllustreerde kalender van 2012.
- Als je me vraagt om te komen, laat ik alles achter … maar vraag het me, Albert Espinosa
- Prometheus, gebonden, € 17.95
- Si tú me dices ven lo dejo todo ... pero dime ven, Albert Espinosa
- Grijalbo, tapa blanda, € 19.95
Bolaño’s De ijsbaan leest als een thriller, beklijft als literatuur
14/03/2012
Er zijn zo van die schrijvers die erin slagen hun lezers telkens weer uit te dagen, te verrassen en schalks te misleiden.
De in 2003 overleden Chileen Roberto Bolaño beheerste deze kunst als geen ander. Bolaño verwierf met zijn postuum uitgegeven en onder de prijzen bedolven magnum opus 2666 terecht een literaire cultstatus. Daarnaast schreef hij echter nog vele andere, kleinere pareltjes, die nog steeds worden ontdekt en vertaald.
Zonet verscheen bij Meulenhoff De ijsbaan, de Nederlandse vertaling van La pista de hielo.
De beroemde schaatster Nuria Marti wordt in deze mysterieuze thriller plotseling uit het nationale team ontslagen. Een omhooggevallen ambtenaar bouwt een geheime ijsbaan voor haar, waar Nuria kan blijven verder schaatsen. De schaatster focust zich echter niet uitsluitend op haar training: ze beleeft verschillende affaires en lokt jaloezie uit. De ijsbaan wordt al gauw een broedplaats voor misdaden en vreemde ontmoetingen. Als er plots een moord wordt gepleegd, is de spanning compleet.
De ijsbaan gaat over politieke corruptie, seks, immigratie en gefrustreerde dromen en verlangens. Zoals bij Bolaño wel vaker het geval is, wordt pas in de loop van het verhaal duidelijk waarom de vertellers zeggen wat ze zeggen, en wat de eigenlijke betekenis van hun woorden is.
Bij Walry kunt u bij deze titel huiveren in het Nederlands én het Spaans.
- De ijsbaan, Roberto Bolaño
- Meulenhoff, paperback, € 18.95
- La pista de hielo, Roberto Bolaño
- Anagrama, tapa blanda, € 21.50
Bekroonde historische roman Alcazaba werpt een nieuw licht op Al-Andalus
13/03/2012
Het 9de eeuwse Spanje was een smeltkroes van drie culturen: de joodse, de christelijke en de moslimcultuur. Alcazaba, de nieuwste historische roman van Jesús Sánchez Adalid, vertelt tegen deze boeiende achtergrond hoe het machtige emiraat van Cordoba begint te wankelen.
Het verhaal vangt aan wanneer de stralend mooie Judit op 24-jarige leeftijd weduwe wordt van een moslim aan wie ze door haar vader werd uitgehuwelijkt. In haar zoektocht naar een nieuwe echtgenoot wordt de joodse Judit zowel door joden als moslims afgewezen wegens de extreem gespannen toestand in Merida, waar revoltes en vetes het politieke klimaat bepalen. Rivaliteit, angst, de hebzucht van de machthebbers en de wrede jaarlijkse tributen die Cordoba jaarlijks int, monden uit in een grote rebellie tegen de centrale macht van emir Abderramán II.
Arabieren, berbers, joden en christenen besluiten om zich te verenigen en samen de macht van Marwán in Merida omver te werpen. Abderramán II brengt echter een van de grootste legers ooit op de been om de rebelse stad te bedwingen…
Alcazaba is een prachtig, bijzonder goed gedocumenteerd epos over een tot de verbeelding sprekend Al-Andalus. In Spanje werd de roman begin dit jaar dan ook bekroond met de 11de Premio de novela histórica Alfonso X el Sabio. De jury prees de elegante, beschrijvende vertelstijl en de uitmuntende documentatie van de roman.
De auteur, filosoof en theoloog Jesús Sánchez Adalid, kan bij het Spaanstalige lezerspubliek reeds op een grote schare fans rekenen. Dit heeft hij te danken aan de grote waarachtigheid van zijn verhalen en de intensiteit van zijn beschrijvende passages. Sánchez Adalids romans bieden ook steeds interessante bespiegelingen over menselijke relaties, vrijheid, liefde, macht en de zoektocht naar vrijheid.
In 2007 won de auteur reeds de premio Fernando Lara voor zijn roman El alma de la ciudad, een liefdesverhaal tegen de achtergrond van de Reconquista ten tijde van Alfonso VIII.
- Alcazaba, Jesús Sánchez Adalid
- Ediciones Martínez Roca, tapa dura, € 26.25
Jorge Volpí wint de Premio Iberoamericano Casa América 2012
29/02/2012
Uitgeverij Planeta kende de 5de editie van de Premio Iberoamericano Casa América toe aan de Mexicaanse auteur Jorge Volpí voor zijn roman La tejedora de sombras.
Het hoofdpersonage is Christiana Morgana, een onrustige studente Kunsten die een relatie begint met een ambitieuze arts uit Boston.
De twee reizen naar Zwitserland om zich te laten analyseren door Carl Gustav Jung, die Christina in meerdere diepe trances brengt. Christina tekent haar visioenen nauwgezet op in schriftjes. Deze aantekeningen worden het uitgangspunt van een experiment dat een zoektocht is naar de absolute liefde.
Volpí is een auteur van de zogenaamde “generación del crack”. Deze Mexicaanse literaire beweging ontstond aan het einde van de 20ste eeuw en wilde breken met de zogenaamde “postboom latinoamericano”. Het “Manifiesto Crack” uit 1996 was een pleidooi voor een complexe literatuur, met een hogere vormelijke, structurele en culturele kwaliteitsnorm dan de “Post-boom”-literatuur, die een zeer breed publiek aansprak.
Naast Jorge Volpí vertegenwoordigden Ignacio Padilla, Eloy Urroz, Pedro Angel Palou, Ricardo Chávez Castañeda en Vicente Herrasti deze stroming.
Recent publiceerde Volpí bij Alfaguara nog een essay El cerebro y el arte de la ficción.
In 2009 behaalde hij de “Premio de Ensayo Debate-Casa de América” met zijn boek El insomnio de Bolívar.
Nieuwe titels in de reeks “Spaanse Bibliotheek” van Menken Kasander & Wigman
26/02/2012
In de mooie “Spaanse bibliotheek”-reeks van Menken Kasander & Wigman Uitgevers verschenen begin dit jaar twee titels van Pío Baroja (1872-1956): De dolende dame (La dama errante) en Stad in de mist (La ciudad de la niebla), twee delen uit Baroja’s trilogie Ras (La Raza). Het derde deel is de sterk autobiografische roman De boom der kennis (El árbol de la ciencia).
Baroja is de belangrijkste romancier van de Spaanse “Generación del 98”, waartoe ook Unamuno en Valle Inclán behoren. Begiftigd met een fenomenaal waarnemingsvermogen en een feilloos geheugen, groeide hij uit tot de grote kroniekschrijver van het Spanje uit de eerste helft van de 20ste eeuw.
In De dolende dame duiken dokter Aracil en zijn dochter María onder na een aanslag in Madrid op 31 mei 1906. De roman is het minutieuze verslag van hun vlucht uit Spanje, bij welke onderneming María haar jeugd definitief vaarwel zegt en het ideaalbeeld van haar vader in duigen ziet vallen.
Stad in de mist is chronologisch het vervolg op De dolende dame. Na hun vlucht uit Spanje belanden María en haar vader in de Londense wijk Bloomsbury. Aracil valt daar al snel door de mand als een charlaten die zijn onafhankelijkheid inruilt voor een comfortabel leventje. María is vast van plan zich te emanciperen van haar zelfzuchtige vader. De lezer wordt getuige van haar dappere strijd om het bestaan in het natte en dampige Londen, zelden zo indringend geportretteerd als in Stad in de mist.
In dezelfde reeks verscheen eind vorig jaar ook Ongewisse glorie, de vertaling van Joan Sales’ meesterwerk Incierta gloria.
Als jongere zoek je een moment van glorie, schreef Sales (1912-1983) in het voorwoord van deze Spaanse klassieker. Voor Sales’ generatie was dit glorieuze moment de Spaanse burgeroorlog. In Ongewisse glorie en het vervolg De wind in de nacht volgt hij vier jonge mensen op zoek naar houvast in een door geweld verscheurde wereld.
Het centrale personage in Ongewisse glorie is Juli Soleràs, een vreemde Dostojevski-achtige figuur vol onrust, tegenstrijdigheid en cynisme. Tijdens de Burgeroorlog verandert hij tweemaal van partij; hij schopt tegen alle heilige huisjes maar vecht intussen een verbeten strijd uit met zijn eigen verlangen naar verlossing. De Spaanse Burgeroorlog is in deze monumentale roman van alle glans ontdaan: ideologische tegenstellingen verdwijnen in de pure overlevingsdrang en vaak diepe onwetendheid van al wie door de strijd wordt meegesleept of overweldigd.
- De dolende dame, Pío Baroja
- Menken Kasander & Wigman Uitgevers, gebonden, € 22.50
- Stad in de mist, Pío Baroja
- Menken Kasander & Wigman Uitgevers, gebonden, € 24.50
- Ongewisse glorie – De wind in de nacht, Joan Sales
- Menken Kasander & Wigman Uitgevers, gebonden, € 49.50
De vertaling van “Las últimas tardes con Teresa” van Juan Marsé goed ontvangen in De Standaard
11/02/2012
De laatste middagen met Teresa is de meest gelezen roman van de Spaans-Catalaanse auteur Juan Marsé (°1933).
Deze moderne Spaanse klassieker uit 1966 liet maar liefst een halve eeuw op een deugdelijke Nederlandse vertaling wachten. Het boek werd destijds bekroond door de Premio Biblioteca Breve en met succes verfilmd. In de loop van zijn oeuvre werd Marsé ontelbare keren gelauwerd. In 2008 kreeg hij de prestigieuze Premio Cervantes voor zijn hele oeuvre.
Marsé gebruikt als decor in zijn romans graag de groezelige achterafbuurten van Barcelona. Dit is ook het geval in De laatste middagen met Teresa, dat zich afspeelt tijdens de zomer van 1956. In het verhaal bloeit er iets moois tussen de steenrijke Teresa en de straatarme Manolo, beter bekend als “El Pijoaparte”. Die bijnaam betekent zoveel als “pretentieuze lul”, welke betekenis in de Nederlandse, klanknabootsende vertaling “Piechemapart” wel niet echt bewaard is gebleven.
“El Pijoaparte” is een van de wonderlijkste personages uit de Spaanse literatuurgeschiedenis. De arrivistische schelm, die herinnert aan de Rastignac van Balzac en de Bel-Ami van Guy de Maupassant, oefent een onweerstaanbare aantrekkingskracht uit op de señoritas. Ook Teresa bezwijkt voor zijn charmes, maar om de verkeerde redenen: waar zij als linkse, sociaal bewuste studente de Piechemapart aanziet voor een revolutionaire arbeider, bezit de jongen in werkelijkheid geen greintje klassenbewustzijn. Teresa is voor hem slechts een opstapje op de sociale ladder. Deze verwarring tussen schijn en werkelijkheid is altijd een van de stokpaardjes van Marsé geweest.
De schrijver bedacht met enige zelfspot trouwens een figurantenrol voor zichzelf in het verhaal, namelijk als een handtastelijke viezerd: “Marsé, het is zo’n klein donker ventje met krulletjeshaar, hij kan zijn handen niet thuishouden.”
- De laatste middagen met Teresa, Juan Marsé
- Signatuur, gebonden, € 22.95
- Últimas tardes con Teresa, Juan Marsé
- Debolsillo, bolsillo, € 11.95
Javier Calvo wint de Premio Biblioteca Breve 2012 met een provocerende roman over de Spaanse transitie
10/02/2012
Uitgeverij Seix Barral lauwerde dit jaar Javier Calvo met de Premio Biblioteca Breve 2012 voor zijn roman El jardín colgante.
Calvo schreef de roman in 2011, een jaar dat hij ervoer als onbeschrijflijk en vreemd, met het massale volksprotest op de Plaza de Catalunya, de “zwarte magie” van het kapitalisme, het ontslag van politici door toedoen van ratingbureaus en een alomtegenwoordig fatalisme.
Toen Calvo zich begon af te vragen hoe het zover was kunnen komen, kwam hij tot de conclusie dat de kiemen van de huidige situatie te vinden waren in 1977, het jaar waarin Spanjes democratische bewustzijn ontwaakte. Calvo, geboren in 1970, vraagt zich vanuit het heden af “si aquello fue un sueño o lo es ahora, si entonces era realidad y ahora no.”
Het resultaat, El jardín colgante, is een thriller van formaat, bevolkt door geheimagenten en gewapende bendes, tegen de achtergrond van de Spaanse “Transición” (de overgangsperiode tussen het einde van het Francoregime en de vestiging van de democratie).
Een agent infiltreert in de extreem linkse terroristische organisatie TOD (vaag gebaseerd op het bestaande FRAP) en komt zo tot de ontdekking dat de oppositie en de regering het terrorisme gebruiken als een onderdeel van hun politieke strategie.
Het hoofdpersonage, agent Arístides Lao, is een man met beperkte sociale vaardigheden maar een briljante wiskundige geest. Wanneer hij een even gek als geniaal plan in gang zet, ontketent dit een reeks onvoorstelbare gebeurtenissen. De missie van Lao neemt groteske dimensies aan, mede door toedoen van zijn eigenaardige assistent Melitón Muria en een vallende meteoriet die het Spaanse nieuws in de ban houdt…
Calvo, tevens actief als vertaler van gerenommeerde auteurs als David Foster Wallace, debuteerde in 2001 met een verhalenbundel, Risas enlatadas. In 2003 verscheen zijn eerste roman, El dios reflectante.
Calvo’s vorige roman, de thriller Corona de flores, won de Premio Memorial Silverio Cañada. El jardín colgante kan trouwens enigszins gelezen worden als een los vervolg op Calvo’s voorlaatste roman.
Tot slot het oordeel van de jury van de Biblioteca Breve:
“La España de la Transición, en una geometría fantasmagórica. Sindicalismo y servicios secretos se entrecruzan en juego de duplicidades y desdoblamientos; la inevitable inverosimilitud de lo real se convierte en alegoría, y el arte de narrar configura un inventivo mosaico de identidades. Dominio del ritmo, personajes magistralmente delineados y un brillante tono paródico configuran una gran novela.”
Chico y Rita in de running voor Oscar Beste Animatiefilm
26/01/2012
De Spaanse animatielangspeelfilm Chico y Rita is de vrucht van de samenwerking tussen filmregisseur Fernando Trueba en tekenaar Javier Mariscal.
De film vertelt het passionele liefdesverhaal tussen de pianist Chico en de zangeres Rita, die door een speling van het lot samengebracht en van elkaar gescheiden worden, "como si de la letra de un bolero se tratara" (“alsof het de tekst van een bolero was”). Het decor van het verhaal wordt gevormd door La Habana en New York in de jaren ’40 en ’50. De fantastische soundtrack bevat mythische thema’s uit de jazz en Cubaanse muziek.
De film overtuigde in ieder geval reeds in Hollywood, want werd geselecteerd als één van de vijf genomineerden voor de Oscars in de rubriek “Animatiefilm”. De andere kandidaten zijn de Gents-Franse animatiefilm Van de kat geen kwaad, Kung Fu Panda 2, Puss in Boots en Rango.
Op 26 februari wordt de winnaar bekend gemaakt.
Op basis van de animatiefilm werkten Fernando Trueba en Javier Mariscal ook een prachtige “novela gráfica” uit, in het Spaans verkrijgbaar bij Walry.