In 2011 verscheen bij uitgeverij Seix Barral El día de mañana van Ignacio Martínez de Pisón (Zaragoza, 1960). Het boek ontving maar liefst 5 onderscheidingen: de Premio Nacional de la Crítica, de Premio Ciudad de Barcelona, de Premio Espartaco de Novela Histórica, de Premio al Libro Europeo en de Premio de las Letras Aragonesas.

Het boek is zonet in een Nederlandse vertaling verschenen bij uitgeverij Signatuur: De dag van morgen.

Het hoofdpersonage van deze roman, Justo Gil, is een slimme, ambitieuze immigrant in Barcelona die als informant terechtkomt bij de Brigada Social, de geheime politie van het Francoregime.

Twaalf memorabele personages beschrijven hoe ze op een bepaald moment in jun leven met Justo in aanraking komen. Hun verklaringen vormen allemaal puzzelstukjes van de figuur Justo Gil en geven en passant een caleidoscopische kijk op de snel veranderende realiteit van de jaren zestig en zeventig in Spanje. Door de impact van de collectieve geschiedenis op het individu te belichten, weet Martínez de Pisón deze fascinerende periode van binnenuit te reconstrueren. De dag van morgen is namelijk ook het verhaal van de persoonlijke teloorgang van een man.

Martínez de Pisón is auteur van een twaalftal boeken, waarvan vooral de verhalenbundel El fin de los buenos tiempos (1994), de romans Carreteras secundarias (1996), María bonita, El tiempo de las mujeres (2003), en het bekroonde essay Enterrar a los muertos (Seix Barral, 2005) bekend zijn.

De auteur zelf over De dag van morgen: “Ik wilde een verhaal vertellen dat nog niet eerder was verteld. We weten niet veel over de privézaken van de Brigada Social; de boeken die erover geschreven zijn, zijn getuigenissen van anti-Franquisten, die geleden hebben onder arrestaties en martelingen. Over collaborateurs en informanten is weinig geschreven, maar ze waren fundamenteel voor de onderdrukkers.”

“Misschien wel zijn beste roman, zo niet de meest onontbeerlijke.” (Javier Cercas in El País)

• El día de mañana, Ignacio Martínez de Pisón
• Seix Barral - Booket, € 11.75
• De dag van morgen, Ignacio Martínez de Pisón
• Vertaald door Dorothea ter Horst
• Signatuur, € 19.95

Tags: Nederlandse vertalingen, Spaanstalige literatuur

In 2010 kreeg Eduardo Mendoza (Barcelona, 1943) de prestigieuze Premio Planeta voor zijn roman Riña de gatos. Deze bekroonde roman werd nu naar het Nederlands vertaald, met als titel De neergang van Madrid.

In veel van Mendoza’s boeken speelt de Catalaanse hoofdstad Barcelona een belangrijke rol, maar zoals de titel van de vertaling al laat uitschijnen speelt het verhaal van Riña de gatos zich af in Madrid, vlak voor de uitbraak van de Spaanse Burgeroorlog (1936-1939).

Aan de vooravond van deze wrede burgeroorlog is Madrid een gevaarlijke kluwen van politieke groeperingen die elkaar onafgebroken in de gaten houden en proberen te dwarsbomen: de geheime dienst van de Republiek, rechtse en linkse terreurgroepen en buitenlandse agenten die op tijd de juiste kant proberen te kiezen - de kant van de winnaar. Spionage, achterdocht, verraad en dubbelspel zijn aan de orde van de dag. Anthony Whitelands, een keurige Engelse kunsthistoricus, wordt door de hertog van Igualada naar Madrid gehaald om diens kunstcollectie te taxeren voor verkoop in Londen. Beide mannen hebben een verborgen agenda: Anthony heeft gehoord dat zich een waardevolle Vélazquez in de collectie bevindt en hoopt dat deze ontdekking zijn kwakkelende carrière weer vlot zal trekken. De hertog hoopt op zijn beurt dat de veiling hem een ontsnappingsroute uit het steeds onveiliger wordende Spanje zal bieden.

Op zijn onnavolgbare satirische wijze beschrijft Mendoza de chaos vlak voor de oorlog en de neergang van Madrid, gezien door de ogen van een verbaasde buitenstaander die niet lang aan de zijlijn kan blijven staan...

“De briljante stijl die we van Mendoza gewend zijn: een mengeling van schijnbare eenvoud en poëtische verfijning, gecombineerd met zijn liefde voor parodie.” (El País)

“Een van de beste romans van Mendoza.” (El Mundo)

• Riña de gatos, Eduardo Mendoza
• Planeta, € 17.45
• De neergang van Madrid, Eduardo Mendoza
• Vertaald door Aline Glastra van Loon
• Meulenhoff, € 19.95

Tags: Nederlandse vertalingen, Spaanstalige literatuur

Naar jaarlijkse gewoonte maakte de Spaanse krant El País eindejaarslijstjes met de beste boeken van het jaar 2012 (zie www.elpais.com/especial/libros).

In de lijst “Narrativa en Español” prijkt de roman Absolución van Luis Landero op nummer 1 (vorig jaar was dit Los enamoramientos van Javier Marías). In de top 5 staan verder ook nog Mala índole van Javier Marías, El tango de la guardia vieja van Arturo Pérez-Reverte en Las leyes de la frontera van Javier Cercas.

In Absolución is Lino na een onbevredigend leven vol mislukkingen eindelijk een gelukkig man geworden. Vandaag, een donderdag in mei, ligt de toekomst aan zijn voeten. De daaropvolgende zondag trouwt hij namelijk met Clara, en dit wordt een paar dagen vooraf reeds gevierd met een familie-etentje. Als nabeschouwing van deze beloftevolle ochtend overloopt Lino zijn verleden, vanaf het moment dat hij in zijn puberteit vaststelde dat hij in een vijandige wereld leefde, tot het moment dat hij een paar maand eerder in een hotel begon te werken en Clara leerde kennen. Zelfverzekerd mijmerend wandelt Lino door Madrid, waar hij plots in een afgelegen steegje belandt. Daar zal een dag die zo mooi begon uitmonden in een ware nachtmerrie en een wanhopige zoektocht naar een mogelijke absolutie die hem terug met zichzelf en de wereld zou kunnen verzoenen...

Tags: Spaanstalige literatuur

De 69ste Premio Nadal, een initiatief van uitgeverij Destino, werd op zondag 6 januari 2013 uitgereikt aan de Spaanse cultuurjournalist en schrijver Sergio Vila-Sanjuán (Barcelona, 1957). In zijn nog ongepubliceerde roman Estaba en el aire evoceert hij met verve het Barcelona van de jaren ’60, toen Spanje zijn duistere verleden achter zich liet en de consumptiemaatschappij zijn intrede deed. De Barcelonese Calle Tusset, waar het ene reclamebureau na het andere uit de grond schoot, werd de Spaanse Madison Avenue genoemd.

Het verhaal draait rond het leven van vier mensen: een jonge vrouw uit de high society die haar leven moet heropbouwen, een journalist die zijn eerste stappen zet in de reclamewereld met het radioprogramma “Rinomicina le busca” (dat overigens echt heeft bestaan), een immigrant die via dit programma zijn familie tracht terug te vinden en tot slot een groot zakenman met hoge politieke connecties. Vila-Sanjuán verwerkte in deze roman elementen uit het leven van zijn vader, die zelf reclameman was. De bekroonde roman zal 12 februari in Spanje verschijnen.

Vila Sanjuán, die als journalist de cultuurbijlage verzorgt van de Catalaanse krant La Vanguardia, maakte in 2010 reeds zijn literaire debuut, Una heredera de Barcelona, een portret van de Barcelonese high society in de tumulteuze jaren ’20.

De gelijktijdig uitgereikte Premio Josep Pla, bestemd voor een in het Catalaans geschreven boek, ging naar Una familia exemplar van Genís Sinca, over twee vermogende families die zich door het huwelijk van hun zonen hogerop willen werken.

Tags: literaire prijzen, Spaanstalige literatuur

De Andalusische dichter, romancier, memoireschrijver en essayist José Manuel Caballero Bonald heeft op 86-jarige leeftijd de grootste literaire onderscheiding der Spaanstalige letteren, de Premio Cervantes, ontvangen. Caballero Bonald beschouwt de prijs als een bekroning voor een leven gewijd aan de literatuur.

Precies zestig jaar geleden publiceerde Caballero Bonald zijn eerste gedichtenbundel, Las adivinaciones, en 50 jaar geleden verscheen zijn romandebuut Con días de septiembre. De auteur behoort tot een ras schrijvers dat, steeds actief en onrustig, niet bang is om de betekenis en de klank van woorden te verkennen om de grenzen tussen de literaire genres te overstijgen. Hij is een van de overlevenden van de “generación de los años cincuenta”, waartoe bijvoorbeeld ook schrijvers als Juan García Hortelano, Ángel González, Jaime Gil de Biedma, José Ángel Valente en Claudio Rodríguez gerekend worden.

Caballero Bonald ziet zelf in zijn eigen werk weinig verwantschap met de Spaanse realistische romantraditie van een Pérez Galdós of Pío Baroja. Hij beschouwt zichzelf als een ongehoorzame auteur (“un escritor de la estirpe de los desobedientes” – El País 29-11-2012) en situeert zijn werk eerder in de lijn van de barokke, voor zijn tijd baanbrekende Spaanse dichter Góngora. Ook met de Latijns-Amerikaanse traditie van auteurs als Lezama, Rulfo, en Carpentier voelt hij zich verbonden. Bonalds vader was Cubaan, de auteur woonde zelf jarenlang in Colombia en reisde het hele Latijns-Amerikaanse continent af.

In januari 2011 verscheen bij Seix Barral Bonalds’ laatste werk Entreguerras, een soort poëtische autobiografie van 3000 verzen. Volgend jaar zal, onder de titel Oficio de lector, een bundeling van al zijn essays over literatuur verschijnen.

Caballero Bonald werd eerder reeds onderscheiden met de Premio Nacional de las Letras (2005), de Reina Sofía de Poesía Iberoamericana (2004) en drie maal de Premio de la Crítica, voor de gedichtenbundels Las horas muertas (1959) en Descrédito del héroe (1977) en voor zijn roman Ágato ojo de gato (1974).

Caballero Bonald droeg de Premio Cervantes op aan zijn echtgenote Pepa Ramis. Voor de Andalusiër heeft de prijs eveneens een grote symbolische waarde, gezien zijn grote bewondering voor Cervantes: “La gran literatura está hecha por grandes desobedientes y Cervantes fue uno de ellos, y defendió todas las causas perdidas. [...] Su actitud de defensa del perseguido; de piedad frente al triste, todo ello está en la persona de Cervantes y yo pretendo ser un desobediente como Cervantes” (La Vanguardia, 01/12/2012).

Tags: literaire prijzen, Spaanstalige literatuur

El tango de la guardia vieja, de nieuwste roman van de doorgewinterde Spaanse auteur Arturo Pérez-Reverte (°1951, Cartagena), vertelt het spannende liefdesverhaal van een knappe schurk en een elegante, intelligente vrouw. Het gaat echter niet om een geïdealiseerde romance, maar om “un amor real, […] imperfecto y caduco y con rincones turbios oscuros y complejos” (Pérez-Reverte in La Vanguardia op 28/11/2012). Beide hoofdpersonages kijken met een nostalgische, maar eerlijke blik terug op hun gezamenlijke geschiedenis. Op die manier schetst de roman ook op treffende wijze een stukje 20ste eeuwse Europese geschiedenis, van de periode voorafgaand aan de wereldoorlogen tot in de jaren ’60, waarbij fictie en reële feiten op subtiele wijze met elkaar worden vervlochten. Het mannelijke hoofdpersonage, Max Costa, is een aantrekkelijke, matig getalenteerde tangodanser en crimineel. De vrouw met wie hij over een periode van veertig jaar een passionele liefdesgeschiedenis beleeft is de aristocratische, uitstekend opgeleide en bloedmooie Mercedes Inzunza. Dit meeslepende verhaal rond liefde, verleiding en seks speelt zich af op drie verschillende locaties: de transatlantische oceaancruiser “Cap Polonio” (waar Max Costa in de jaren ’20 de dames aan boord vermaakt), een tangogelegenheid in Buenos Aires en Nice.

Pérez-Reverte verwerkte voor het decor van het 20ste eeuwse Europa in deze roman typische gedragingen en gebaren zoals hij ze zich zelf herinnert uit zijn jeugd: “La forma de sentarse de las mujeres, cómo mantener la ralla del pantalón o cómo encender un cigarrillo golpeándolo con la esfera del reloj, yo las he visto de pequeño y he trabajado para reavivarlas y verlas otra vez con más nitidez” (La Vanguardia, 21/11/2012). Dit uiterst gedetailleerd beschreven “oude” Europa (“esa Europa que desaparece”, El País, 17/11/2012) kan dan ook in zekere zin beschouwd worden als de derde protagonist van de roman. In El tango de la guardia vieja zijn daarnaast ook de karakteristieke elementen uit Pérez-Revertes eerdere romans aanwezig: een mooie dosis avontuur, spionage, mysterie. Centraal in de roman staat echter bovenal de confrontatie tussen Max Costa en Mercedes “Mecha” Inzunza: “Lo central es la confrontación entre esos dos personajes, sus sentimientos, recelos, memorias. Aunque hay acción, por supuesto, y sexo, turbio y no tanto, y espionaje, y guerra, y ruleta, y ajedrez, y tango. Pero todo eso está en segundo plano, insisto, es el telón de fondo sobre el que dialogan los dos protagonistas, testigos uno del otro, a lo largo de esa historia de amor y memoria en tres momentos de la historia europea” (Pérez-Reverte in El País op 17/11/2012).

Journalist en auteur Pérez-Reverte begon zijn carrière bij de Madrileense krant Pueblo, die tijdens het regime van Franco werd uitgegeven. Twaalf jaar nadien trad hij toe tot de nieuwsdienst van RTVE, waar hij als oorlogscorrespondent meer dan 10 jaar lang de gruwelijkste conflicten, zoals de burgeroorlog in ex-Joegoslavië (verwerkt in zijn latere roman El pintor de batallas), van dichtbij meemaakte. In 1986 debuteerde Pérez-Reverte als auteur. Zijn romans La tabla de Flandes, El club Dumas en La sombra del águila werden regelrechte bestsellers. Zijn romancyclus rond kapitein Alatriste werd eveneens een ongelofelijk succes. Pérez-Reverte ontving reeds meerdere onderscheidingen voor zijn journalistieke en literaire oeuvre.

• El tango de la guardia vieja, Arturo Pérez-Reverte
• Alfaguara, tapa blanda, € 26.90

Tags: Spaanstalige literatuur

In het aanbod van de literaire uitgeverijen voor het najaar zit ook weer een aantal veelbelovende vertalingen van Spaanstalige romans. Bij Walry zorgen we er uiteraard voor dat u het origineel ook steeds kan terugvinden.
Recent verscheen van de volgende romans een Nederlandse vertaling:

Alejandro Zambra – Manieren om naar huis terug te keren
(Formas de volver a casa, Anagrama 2011)

In zijn derde roman geeft de Chileense auteur Alejandro Zambra (Santiago de Chile, 1975) een stem aan de kinderen die opgroeiden in de schaduw van de Chileense dictatuur onder Pinochet. Afwisselend voeren twee ik-vertellers het woord, allebei schrijven ze een roman over hun kinderjaren. De personages graven in hun duistere en verwarrende jeugd en proberen van daar uit zichzelf te construeren. Zambra gaat op ingenieuze wijze aan de slag met deze herinneringen en zoektochten naar identiteit. Hij construeert een doordacht literair spel rond deze twee parallelle verhalen, geschreven in een magnifieke, exacte, weemoedige taal. Door naar zijn roots terug te keren verwerft Zambra met deze roman voorgoed een plaats in de canon van de Latijns-Amerikaanse roman. Van Bonsái, Zambra’s tweede roman uit 2006 die in 2011 werd verfilmd, is er in het Nederlands ook recent een nieuwe editie verschenen.

• Manieren om naar huis terug te keren, Alejandro Zambra
• Vertaald door Luc De Rooy
• Karaat, € 18.90

Juan Gabriel Vásquez – Het geluid van vallende dingen
(El ruido de las cosas al caer, Alfaguara 2011)



Zodra de jonge Antonio Yammara een zekere Ricardo Laverde leert kennen, begrijpt hij dat zijn nieuwe vriend een geheim met zich meedraagt. Zijn fascinatie voor het mysterieuze leven van Laverde verandert in een ware obsessie als Laverde wordt vermoord. Hij heeft het idee dat de oplossing van het mysterie ook inzicht zal geven in de keuzes in zijn eigen leven.
 Yammara begint een onderzoek dat teruggaat tot de jaren zeventig, toen een complete generatie noodgedwongen opgroeide onder de constante dreiging van datgene wat Colombia uiteindelijk naar de rand van de afgrond zou brengen: de drugshandel. 
Het geluid van vallende dingen is het verhaal van een onderbroken vriendschap. Het is een dubbele liefdesgeschiedenis in weinig gunstige tijden, een onderzoek vol suspense naar het verleden van een man en een land, en een röntgenfoto van een generatie gevangen in angst.

De Colombiaanse auteur Juan Gabriel Vásquez wordt beschouwd als een van de voornaamste Latijns-Amerikaanse schrijvers onder de veertig. El ruido de las cosas al caer werd in 2011 bekroond met de Premio Alfaguara. De toenmalige jury, voorgezeten door de Baskische schrijver Bernardo Atxaga, sprak over “een ontroerende leeservaring over de liefde en de overwinning op de angst”.

• Het geluid van vallende dingen, Juan Gabriel Vásquez
• Vertaald door Brigitte Coopmans
• Signatuur, € 19.95

Albert Espinosa – De gele wereld
(El mundo amarillo, Mondadori 2008)

Hoe sterk moet je in je schoenen staan om een heftige ziekte te verslaan en tegelijkertijd de wereld van de positieve kant te blijven bekijken? Hoe kun je je ziekte inzetten in het leven, in plaats van eraan onderdoor te gaan? En hoe kunnen mensen hierdoor inzien dat hun alledaagse ongemakken misschien niet zo erg zijn als ze soms denken?
In De gele wereld vertelt Albert Espinosa vol optimisme en levenskracht het inspirerende verhaal van de lessen die hij leerde door zijn ziekte: kanker. Zonder te vervallen in clichés en abstracte ideeën filosofeert hij over dood, liefde, verlies, leven en vriendschap. Dit even aangrijpende als praktische boek combineert de uitersten van kanker en optimisme, jeugd en dood, liefde en ziekenhuizen. Espinosa biedt verhelderende inzichten en toont de lezer de kracht van het leven en de mogelijkheden tot geluk, zelfs in de donkerste tijden.
 De gele wereld raakt je tot in het diepst van je ziel. 

Albert Espinosa (1974), inmiddels een grote literaire ster in Spanje, genas op zijn 25ste van de kanker die hij al tien jaar had. Over dit wonder schreef hij De gele wereld, waarvan in Spanje meer dan 500.000 exemplaren werden verkocht. Steven Spielberg heeft alvast getekend voor de verfilming ervan.

• De gele wereld, Albert Espinosa
• Vertaald door Joke Mayer
• Prometheus, € 16.95

Tags: Nederlandse vertalingen

Wat gaat er door je hoofd wanneer de persoon van wie je houdt weggaat? Wat doe je met je leven wanneer je het opnieuw moet bedenken? De wereld van Natalia valt uiteen in vragen wanneer Alberto haar in de steek laat. Maar de tijd staat niet stil, en de episodes waarmee Natalia haar eigen verhaal vertelt, brengen haar tot een plek waar alles opnieuw mogelijk is.

La vida imaginaria is een vlotte, eigentijdse, moderne roman in de vorm van een ontroerende en geestige persoonlijke bekentenis. Opvallend is de creatie van het personage Fortunata Fortuna, een fascinerende figuur die bijblijft: “un personaje fascinante que ha venido al mundo de la ficción para quedarse.”.

Schrijfster en journaliste Mara Torres is vooral bekend in Spanje voor haar werk op de nationale televisiezender RTVE, waar ze het meermaals gelauwerde nieuwsprogramma La 2 noticias presenteert. Daarnaast heeft ze ook voor andere media gewerkt, zoals voor de radiozender Onda Mini en de televisiezender Cadena Ser.

Eerdere publicaties van Mara Torres zijn Hablar por hablar, een compilatie van de meest memorabele conversaties en anekdotes uit haar radioprogramma, en de in 2006 met de Premio Setenil bekroonde verhalenbundel Sin ti. Cuatro miradas desde la ausencia.

• La vida imaginaria, Mara Torres
• Planeta, tapa dura, € 27.10

Tags: literaire prijzen, Spaanstalige literatuur

Op vrijdag 14 september postte auteur Elvira Lindo op haar blog het volgende:

“Queridos amigos, aquí os dejo la portada de un nuevo Manolito. Un Manolito con dos años más. Sale en noviembre, pero ¡ya está a toda máquina! Espero que os haga tanta ilusión como a mí.”

Na een lange pauze van 10 jaar maakt Manolito Gafotas, het innemende jongetje uit de immens populaire jeugdboekenreeks van de Madrileense schrijfster Elvira Lindo, eindelijk zijn langverwachte comeback!

Het figuurtje Manolito ontstond eigenlijk als radiopersonage in 1988. Het allereerste boek van de succesvolle reeks, Manolito Gafotas, kwam uit in 1994. Al snel groeiden de bijzonder geestige avonturen van Manolito uit tot een bestseller. Manolito, een herkenbaar jongetje uit de Madrileense volkswijk Carabanchel, opa Nicolás, zijn jongere broertje “El imbécil”, zijn vrienden Orejones López, Yihad en Susana, zijn papa Manolo, mama Cata, ... werden onvergetelijke sleutelfiguren voor een hele generatie Spaanse kinderen. De verhalen werden verwerkt in een televisiereeks voor Antena 3 en meerdere malen verfilmd.

Het zesde en tot voor kort laatste deel, Manolito tiene un secreto, waarin Manolo en zijn broer een klein zusje krijgen, verscheen in 2002.

Zoals de titel al aankondigt is het hoofdpersonage in het nieuwe boek, Mejor Manolo, geen kleine Manolito meer, maar een 2 jaar oudere Manolo, die volop in de pre-puberteit zit en een grote mond heeft gekregen. De wereld is veel veranderd in de 10 jaar tussen Manolito tiene un secreto en Mejor Manolo, maar de vertrouwde personages passeren opnieuw de revue.

Door zijn fijnzinnige humor en originele taalgebruik is de Manolito-reeks genietbaar voor alle leeftijden, en zelfs ideaal voor wie Spaans leert en eens iets anders of meer wil dan vereenvoudigde lectuur: “Un libro para quienes han crecido leyendo la serie, un libro para nuevos lectores, un libro para todos los públicos.”.

Tags: Spaanstalige literatuur